Dziś jest: 14.12.2017 r.Jest to 348 dzień w roku.Imieniny: Alfreda, Izydora

21 sierpnia 2007 r.

Świadczenie przedemerytalne

Od ponad trzech lat kwestie związane z przyznawaniem świadczeń przedemerytalnych reguluje specjalna ustawa (z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych). Obecnie świadczenie to wynosi 711,54 zł i jest wypłacane przez ZUS. O tym, komu należą się pieniądze w ramach świadczenia, kiedy i jak się o nie starać, piszemy poniżej.

Uwaga: artykuł który czytasz ma ponad 3 miesiące.

Tak było kiedyś...

Przed 1 sierpnia 2004 r. świadczenia przedemerytalne ustalane były na zasadach i w wysokości wynikających z Ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514, z późn. zm.). Przyznawaniem i wypłacaniem świadczeń zajmowały się powiatowe urzędy pracy.

A tak jest teraz.

Dziś obowiązki te spoczywają na Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. To ZUS przyznaje i wypłaca świadczenia i zasiłki przedemerytalne.

Co się zmieniło? Przede wszystkim wprowadzono stałą kwotę świadczenia. Dawniej otrzymywało się świadczenie w wysokości 80 proc. kwoty emerytury, jaka przysługiwałaby danej osobie w przypadku osiągnięcia wieku emerytalnego (nie więcej jednak niż dwukrotna wysokość zasiłku dla bezrobotnych). Dziś kwota świadczenia jest równa dla wszystkich. Ponadto, zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, podlega ona waloryzacji na zasadach i w terminach przewidzianych dla emerytur i rent przysługujących z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Podniesiono również granicę wieku, w którym osoba zwolniona z pracy uzyskuje prawo do świadczenia (wcześniej było to 50 lat dla kobiet i 55 lat dla mężczyzn, obecnie: odpowiednio 55 i 60 lat). Zniesiono możliwość przejścia na świadczenie przedemerytalne, bez względu na przyczynę i tryb rozwiązania umowy o pracę, przez osoby, które osiągnęły wiek 58 lat (kobieta) i 63 lata ( mężczyzna) i posiadają okres uprawniający do emerytury (odpowiednio: 20 i 25 lat).

W końcu, zaostrzono przepisy dotyczące statusu bezrobotnego. Według starych przepisów prawo do świadczenia przysługiwało od następnego dnia po zarejestrowaniu się w urzędzie pracy, a od sierpnia 2004 r. dopiero po upływie 6 miesięcy pobierania zasiłku dla bezrobotnych i braku odmowy przyjęcia propozycji zatrudnienia.

WARUNKI WYMAGANE DO PRZYZNANIA ŚWIADCZENIA

Dla kogo świadczenie?

Zgodnie z ustawą o świadczeniach przedemerytalnych prawo do świadczenia przysługuje osobie, która:

  • pobierała zasiłek dla bezrobotnych, o którym mowa w Ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 99, poz. 1001, z późn. zm.), przez co najmniej 6 miesięcy, a po upływie tego okresu jest nadal zarejestrowana jako bezrobotna,
  • w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych,
  • w odpowiednim terminie złoży wniosek do organu rentowego o przyznanie świadczenia przedemerytalnego.

Jak wygląda procedura?

Prawo do zasiłku dla bezrobotnych to pierwszy warunek, bez którego nie ma co myśleć o świadczeniu przedemerytalnym. Aby je jednak otrzymać, trzeba spełnić kilka innych warunków podyktowanych ustawą. I tak o świadczenie może się ubiegać osoba, która:

  • traci pracę z powodu likwidacji lub niewypłacalności pracodawcy, u którego była zatrudniona lub pozostawała w stosunku służbowym przez minimum 6 miesięcy, ma skończone co najmniej 56 lat (kobieta) i 61 lat (mężczyzna), a także posiada staż pracy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn;
  • traci pracę z powodu likwidacji lub niewypłacalności pracodawcy, u którego była zatrudniona lub pozostawała w stosunku służbowym przez minimum 6 miesięcy i do końca poprzedniego roku kalendarzowego posiadała okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn;
  • zostaje zwolniona z pracy „z przyczyn dotyczących zakładu pracy", a w zakładzie tym była zatrudniona co najmniej pół roku, skończyła 55 lat (kobieta) i 60 lat (mężczyzna), a jej staż pracy wynosi co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn;
  • zostaje zwolniona „z przyczyn dotyczących zakładu pracy", w zakładzie przepracowała przynajmniej 6 miesięcy i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn;
  • ogłasza upadłość, a wcześniej przez przynajmniej 2 lata prowadziła nieprzerwanie działalność gospodarczą (pozarolniczą) i za ten okres opłaciła składki na ubezpieczenia społeczne, do dnia ogłoszenia upadłości ma skończone co najmniej 56 lat (kobieta) i 61 lat (mężczyzna), a jej staż pracy to 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn;
  • traci rentę z tytułu niezdolności do pracy, pobieraną nieprzerwanie przez co najmniej 5 lat, a do dnia, w którym ustało prawo do renty, ukończyła co najmniej 55 lat (kobieta) i 60 lat (mężczyzna), ma staż pracy minimum 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, i — co najważniejsze — w ciągu 30 dni od dnia ustania prawa do renty zarejestrowała się we właściwym powiatowym urzędzie pracy;
  • przez co najmniej 10 lat była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy w zakładzie produkującym azbest i posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn (Ustawa z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest; Dz. U. Nr 101, poz. 628, z późn. zm.).

Jak wygląda procedura?

Świadczenie przedemerytalne przyznawane jest na wniosek osoby ubiegającej się o świadczenie.

Wniosek powinien zawierać:

  • imię i nazwisko osoby zainteresowanej,
  • jej datę urodzenia,
  • numer ewidencyjny PESEL,
  • numer identyfikacji podatkowej NIP,
  • serię i numer dowodu osobistego lub paszportu,
  • dane adresowe,
  • wskazanie dyspozycji co do przekazywania świadczenia na rachunek w banku lub za pośrednictwem urzędu pocztowego albo spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej,
  • podpis osoby uprawnionej do zgłoszenia wniosku.

Do wniosku należy dołączyć następujące dokumenty:

  • świadectwo pracy zwierające podstawę prawną rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego,
  • dokument pozwalający na ustalenie przyczyn uzasadniających rozwiązanie stosunku pracy, jeżeli świadectwo pracy nie potwierdza tych okoliczności,
  • postanowienie sądu o ogłoszeniu upadłości - w przypadku osób, które prowadziły pozarolniczą działalność gospodarczą,
  • dokument wydany przez powiatowy urząd pracy, poświadczający: co najmniej 6-miesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych, fakt aktualnego zarejestrowania jako bezrobotny oraz potwierdzenie, że w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych wnioskodawca - bez uzasadnionej przyczyny - nie odmówił przyjęcia propozycji zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia,
  • dokument potwierdzający wykonywanie innej pracy zarobkowej w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia,
  • zaświadczenie powiatowego urzędu pracy o dacie zarejestrowania osoby, która utraciła prawo do renty,
  • świadectwo pracy potwierdzające fakt zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych,
  • decyzja wydana przez powiatowy urząd pracy o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych w przypadku osób, które utraciły to prawo z powodu upływu okresu, na jaki zasiłek został przyznany,
  • dowody potwierdzające przebyte okresy składkowe i nieskładkowe oraz ewentualnie okresy pracy w gospodarstwie rolnym.

Wniosek i pozostałe dokumenty należy złożyć w odpowiednim ze względu na miejsce zamieszkania oddziale ZUS w ciągu 30 dni od wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 6-miesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Jeśli bezrobotny pracował np. w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych, na złożenie wniosku ma 14 dni od ich zakończenia.

Ważne:

Brak wymaganych dokumentów lub też ich nieprzedłożenie w terminie wyznaczonym przez organ rentowy skutkuje wydaniem decyzji odmawiającej przyznania świadczenia przedemerytalnego.

Decyzję w sprawie świadczenia przedemerytalnego wydaje i świadczenie to wypłaca organ rentowy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej do świadczenia (odpowiedni oddział ZUS).

W decyzji przyznającej świadczenie oddział ZUS wskazuje podstawę prawną przyznania oraz termin płatności świadczenia, a także jego wysokość. Nadaje również numer świadczenia, na który należy się powoływać w razie korespondencji z oddziałem.

W przypadku decyzji odmownej organ rentowy zobowiązany jest wskazać podstawę prawną i uzasadnić odmowę.

Środki odwoławcze.

Od decyzji odmownej organu rentowego przysługuje prawo wniesienia odwołania do okręgowego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy. Odwołanie takie można też złożyć w przypadku niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie przedemerytalne.

Odwołanie wnosi się na piśmie do organu rentowego lub ustnie do protokołu sporządzonego przez ten organ, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji ZUS.

Jeśli organ rentowy uzna odwołanie za słuszne, w terminie do 30 dni od jego wniesienia zmienia lub uchyla decyzję. Jeżeli jednak odwołanie nie zostało w części lub całości uwzględnione, ZUS przekazuje sprawę do sądu (ma na to miesiąc).

Od wyroku sądu okręgowego można odwołać się do sądu apelacyjnego - na złożenia apelacji zainteresowany ma 2 tygodnie od doręczenia wyroku z uzasadnieniem.

Od 1 marca 2006 r. świadczenie przedemerytalne przysługuje w wysokości 711,54 zł.

Świadczenie to jest wypłacane za miesiąc kalendarzowy, w terminie płatności wskazanym w decyzji organu rentowego. W przypadku niepełnego miesiąca kwotę świadczenia dzieli się przez liczbę dni w miesiącu kalendarzowym, a otrzymaną kwotę mnoży się przez liczbę dni, za które przysługuje świadczenie.

USTANIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA

Prawo do świadczenia przedemerytalnego ustaje w następujących sytuacjach:

  • na wniosek osoby pobierającej świadczenie przedemerytalne,
  • w dniu poprzedzającym dzień nabycia prawa do emerytury,
  • z dniem osiągnięcia wieku 60 lat przez kobietę i 65 lat przez mężczyznę,
  • z dniem nabycia prawa własności lub objęcia w posiadania nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych przekraczających 2 ha przeliczeniowe albo współwłasności nieruchomości rolnej, jeżeli udział w nieruchomości przekracza 2 ha przeliczeniowe,
  • wraz ze śmiercią osoby uprawnionej.

Osoba, która korzysta ze świadczenia przedemerytalnego, jest obowiązana zawiadomić organ rentowy o okolicznościach powodujących ustanie prawa do świadczenia. Pieniądze pobrane po zaistnieniu jednej z wymienionych powyżej okoliczności są świadczeniami nienależnymi i podlegają zwrotowi.

Jeżeli w trakcie postępowania o świadczenie nastąpi zgon wnioskodawcy, postępowanie to zostaje umorzone. Świadczenia przedemerytalnego nie wypłaca się w ramach świadczeń niezrealizowanych.

ZAWIESZENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA

Prawo do świadczenia ulega zawieszeniu w przypadku:

  • nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty inwalidzkiej,
  • podjęcia wypłaty renty strukturalnej lub świadczenia o charakterze rentowym z instytucji zagranicznej.

Zmniejszenie lub zawieszenie świadczenia z uwagi na osiąganie przychodu:

Organ rentowy zawiesi lub zmniejszy wysokość świadczenia przedemerytalnego, gdy osoba do niego uprawniona wykonuje pracę podlegającą obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym lub osiąga przychód z tytułu służby pełnionej w tzw. służbach mundurowych.

Przy ustalaniu przychodu wpływającego na zmniejszenie lub zawieszenie świadczenia przedemerytalnego stosuje się art. 104 ustawy emerytalnej. Ustawa ta wprowadza dwa progi zarobkowe.

Pierwszy z nich to dopuszczalna kwota przychodu, stanowiąca 50 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w roku kalendarzowym poprzedzającym termin waloryzacji, ogłoszonego przez prezesa GUS do celów emerytalnych. Jej przekroczenie skutkuje zmniejszeniem wysokości świadczenia.

Druga z tych kwot to graniczna kwota przychodu, odpowiadająca 70 proc. wskazanego wyżej wynagrodzenia. Jeżeli osoba uprawniona do świadczenia osiąga przychód przekraczający tę kwotę, świadczenie podlega zawieszeniu.

Kwoty przychodu wpływające na zawieszenie lub zmniejszenie świadczeń i zasiłków przedemerytalnych (obowiązujące od 1 marca 2006 r.):

  • dopuszczalna miesięczna kwota przychodu - 1190,20 zł,
  • graniczna miesięczna kwota przychodu - 1666,20 zł,
  • dopuszczalna roczna kwota przychodu - 14 282,40 zł,
  • graniczna roczna kwota przychodu - 19 994,40 zł.

Osoba pobierająca świadczenie przedemerytalne zobligowana jest niezwłocznie powiadomić organ rentowy o osiąganiu przychodu oraz o jego wysokości. Obowiązek powiadomienia ZUS o zatrudnieniu lub zawarciu umowy, z tytułu której jej wykonawca objęty jest obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, spoczywa odpowiednio na pracodawcy i zleceniodawcy, a w przypadku osoby pełniącej służbę - na właściwej jednostce organizacyjnej.

Więcej na temat zawieszania lub zmniejszania świadczeń i zasiłków przedemerytalnych można przeczytać poniżej.

ZBIEG PRAWA DO ŚWIADCZEŃ

W razie nabycia przez osobę uprawnioną do świadczenia prawa do renty rodzinnej lub uposażenia rodzinnego wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez uprawnionego.

W przypadku braku wyboru ze strony wnioskodawcy ZUS zawsze wypłaci wyższe świadczenie.

PRAWO DO „SENIORALNEGO”

Zgodnie z przepisami osoby pobierające świadczenia lub zasiłki przedemerytalne mają prawo do zapomogi pieniężnej, zwanej potocznie „senioralnym”.

W myśl art. 7 ustawy o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny zapomoga przysługuje w wysokości:

  • 420 zł - dla osób, których świadczenie nie przekracza kwoty 600 zł brutto (526 zł na rękę),
  • 310 zł - dla osób, których świadczenie wynosi powyżej 600 zł, nie więcej jednak niż 800 zł brutto (527-686 zł na rękę),
  • 180 zł - dla osób, których świadczenie wynosi powyżej 800 zł, nie więcej jednak niż 1 000 zł brutto (687-845 zł na rękę),
  • 140 zł - dla osób, których świadczenie wynosi powyżej 1 000 zł, nie więcej jednak niż 1 200 zł brutto (846-1005 zł na rękę).

Przy ustalaniu wysokości świadczenia uwzględnia się kwotę świadczenia łącznie z dodatkiem pielęgnacyjnym, dodatkiem dla sierot zupełnych oraz innymi dodatkami lub świadczeniami pieniężnymi przysługującymi na podstawie odrębnych przepisów.

„Senioralne” wypłacane jest raz w roku. Jego kwota nie stanowi podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne. Z kwoty zapomogi nie dokonuje się również potrąceń i egzekucji.

Podstawa prawna:

  1. Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252);
  2. Ustawa z dnia 20 maja 2005 r. o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r. (tekst jednolity: Dz. U. Nr 102, poz. 852 z późn. zm.).

***

W tekście wykorzystano materiały ze strony www.zus.pl.

stat4u